دکتر محمدرضا عاطفی

عضو هیات علمی دانشگاه 
مشاور استراتژی 

آزمون و صحه‌گذاری 

• آزمون‌های ساختار مدل

1. آزمون تایید (تصدیق) ساختار
2. آزمون تایید پارامتر
3. آزمون شرایط حدی
4. آزمون کفایت مرزی
5. آزمون سازگاری ابعاد 

• آزمون‌های رفتار مدل

1. آزمون بازتولید رفتار
2. آزمون ناهنجاری رفتاری
3. آزمون حساسیت رفتاری
4.  آزمون خطای انتگرال گیری
5. آزمون اعضای خانواده
6. آزمون رفتار غافلگیرکننده

• آزمون‌های پیامد سیاست و استراتژی

1. آزمون پیش بینی رفتار تغییر یافته
2. آزمون حساسیت سیاست

• مراجع

آزمون‌های ساختار مدل

مقدمه

اولین گام در اعتبارسنجی مدل‌های دینامیک سیستم، آزمون‌های اعتبار ساختار است، و آن را می‌توان به عنوان آزمون‌های مستقیم ساختار و آزمون‌های رفتار طبقه‌بندی کرد. در آزمون‌های مستقیم ساختار، اعتبار ساختار مدل با مقایسه مستقیم ساختار مدل با دانش واقعی و رایج سیستم ارزیابی می‌شود. به عنوان مثال اگر یک سیستم اقتصادی را مدل سازی می کنیم حتما ساختار مدل باید نظریه‌های و تئوری‌های علم اقتصاد همخوانی داشته باشد. این امر با مقایسه معادلات ریاضی و رابطه منطقی با دانش موجود در سیستم‌های واقعی انجام می‌شود. در اینجا نیازی به شبیه سازی مدل نیست. آزمون‌های مستقیم ساختار را می‌توان در قالب آزمون‌های تجربی Empirical و آزمون‌های نظری Theoretical طبقه بندی کرد. آزمون‌های تجربی با مقایسه ساختار مدل با اطلاعات (کمی و کیفی) به‌دست‌آمده در مورد سیستم انجام می‌شوند، در حالی که آزمون‌های نظری با مقایسه ساختار مدل با دانش عمومی سیستم که در ادبیات علمی قابل مشاهده است، انجام می‌شوند. آزمون‌های تایید ساختار سخت‌ترین کارهایی هستند که می‌توان انجام داد، زیرا باید معادلات مدل را مستقیماً با دانش سیستم‌های واقعی مقایسه کنیم.

در آزمون‌های ساختارمحور، اعتبار ساختار مدل با مقایسه رفتار مدل پیش‌بینی‌شده با رفتار واقعی سیستم‌ که معمولاً در واقعیت مشاهده می‌شود، ارزیابی می‌شود. این  اعتبار سنجی مدل کیفی است.

انواع آزمون‌های ساختار مدل

به طور کلی، آزمون‌های ساختار مدل را می‌توان به صورت زیر طبقه بندی کرد:

1. آزمون تایید (تصدیق) ساختار
2. آزمون تایید(تصدیق) پارامتر
3. آزمون شرایط حدی
4. آزمون کفایت مرزی
5. آزمون سازگاری ابعاد یا واحد