مدرس دوره:
دکتر محمد رضا عاطفی و دکتر حمیدرضا یزدانی
مدت زمان دوره:
2 روزه
پیشنیاز دوره:
ندارد
در محیطی سرشار از اطلاعات، مسئله اصلی سازمان‌ها کمبود داده نیست؛ بلکه تشخیص تغییرات مهم از میان حجم بزرگی از اخبار، گزارش‌ها و رویدادهای پراکنده است. برخی تغییرات زمانی مورد توجه قرار می‌گیرند که آثار آن‌ها آشکار شده و فرصت واکنش پیش‌دستانه از بین رفته است.
پویش افق یا Horizon Scanning فرایندی نظام‌مند برای جست‌وجو، شناسایی، ارزیابی و تفسیر نشانه‌های تغییر در محیط پیرامونی سازمان است. این فرایند به تصمیم‌گیران کمک می‌کند روندهای اثرگذار، مسائل نوظهور، فناوری‌های در حال ظهور، سیگنال‌های ضعیف و احتمال وقوع ناپیوستگی‌ها را زودتر شناسایی کنند.
در دوره «رصد روندها، سیگنال‌های ضعیف و تحولات نوظهور»، شرکت‌کنندگان یاد می‌گیرند چگونه دامنه رصد را تعیین کنند، منابع اطلاعاتی مناسب را انتخاب کنند، شواهد تغییر را ثبت و اعتبارسنجی کرده و میان رخداد، سیگنال، روند، کلان‌روند و عدم‌قطعیت تفاوت قائل شوند.
در ادامه، روش‌های خوشه‌بندی سیگنال‌ها، تحلیل مسیر تحول روندها، اولویت‌بندی موضوعات نوظهور و تبدیل نتایج رصد به فرصت، تهدید، هشدار زودهنگام و پیشنهاد مدیریتی آموزش داده می‌شود.
این دوره با رویکردی کارگاهی برگزار می‌شود و شرکت‌کنندگان برای یک سازمان، صنعت یا حوزه منتخب، یک پویش مقدماتی انجام داده و بانک سیگنال‌ها، نقشه روندها و گزارش دیده‌بانی آینده را تدوین می‌کنند.
هدف اصلی دوره، توانمندسازی شرکت‌کنندگان برای طراحی و اجرای یک فرایند نظام‌مند رصد محیط و تبدیل شواهد پراکنده تغییر به بینش راهبردی است.
در پایان دوره انتظار می‌رود شرکت‌کنندگان بتوانند:
شرکت‌کنندگان پس از پایان دوره قادر خواهند بود یک فرایند مقدماتی اما ساختاریافته برای پویش افق و رصد تحولات آینده طراحی و اجرا کنند.
مهم‌ترین دستاوردهای دوره عبارت‌اند از:
خروجی عملی دوره:
یک بسته دیده‌بانی آینده شامل دامنه رصد، نقشه منابع، بانک اولیه سیگنال‌ها، کارت روندها، نقشه اولویت‌بندی، پیامدهای راهبردی، علائم هشدار و گزارش یک‌صفحه‌ای مدیریتی.
این دوره برای افراد زیر مناسب است:
براساس راهنمای آینده‌نگری دولت بریتانیا، سیگنال‌های ضعیف ممکن است در ابتدا مانند «نویز پس‌زمینه» به نظر برسند، اما با اتصال به اطلاعات دیگر به بخشی از یک الگوی تغییر مهم تبدیل شوند. UK Government Brief Guide
در این دوره از ابزارها و روش‌های زیر استفاده می‌شود:
پویش افق فرایندی نظام‌مند برای جست‌وجو و تحلیل علائم اولیه تغییر، روندها و مسائل نوظهوری است که ممکن است در آینده بر سازمان یا جامعه اثر بگذارند.
PESTEL چارچوبی برای دسته‌بندی عوامل محیطی است؛ اما پویش افق فرایندی مستمر شامل جست‌وجو، ثبت، اعتبارسنجی، تحلیل، اولویت‌بندی و گزارش‌دهی شواهد تغییر است.
سیگنال ضعیف نشانه‌ای اولیه، پراکنده و هنوز نامطمئن از تغییری است که در صورت تقویت‌شدن می‌تواند به یک روند یا تحول مهم تبدیل شود.
سیگنال یک شاهد یا نشانه منفرد از تغییر است؛ اما روند، الگویی از تغییر است که با مجموعه‌ای از شواهد در طول زمان پشتیبانی می‌شود.
خیر. یک خبر زمانی می‌تواند سیگنال تلقی شود که تازگی، ارتباط، ظرفیت رشد و امکان ایجاد تغییری معنادار داشته باشد.
روند یک مسیر تغییر در یک حوزه مشخص است. کلان‌روند تغییری گسترده، ساختاری و بلندمدت است که هم‌زمان بر چند حوزه، صنعت یا جامعه اثر می‌گذارد.
خیر. پویش افق می‌تواند تحولات اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، قانونی، زیست‌محیطی، فرهنگی و فناوری را پوشش دهد.
هوش مصنوعی می‌تواند در جست‌وجو، خلاصه‌سازی، دسته‌بندی و خوشه‌بندی داده‌ها کمک کند؛ اما اعتبار منابع، تفسیر شواهد و تصمیم‌گیری نهایی باید با نظارت انسانی انجام شود.
با بررسی اعتبار منابع، جست‌وجوی شواهد مستقل، تحلیل ارتباط با موضوع، ظرفیت توسعه و مقایسه با الگوهای تغییر می‌توان احتمال نویزبودن یک نشانه را کاهش داد.
خیر. دوره از روش‌های کاربردی و قابل اجرا با ابزارهای عمومی آغاز می‌شود. روش‌های پیشرفته‌تر مانند Text Mining در سطح آشنایی ارائه می‌شوند.
نتایج می‌توانند به شکل کارت روند، بولتن دیده‌بانی، نقشه روند، رادار تغییر، داشبورد هشدار یا گزارش یک‌صفحه‌ای مدیریتی ارائه شوند.
بله. شرکت‌کنندگان برای یک صنعت یا موضوع منتخب، سیگنال‌ها و روندها را شناسایی کرده و گزارش دیده‌بانی اولیه تهیه می‌کنند.
تمایل دارید در دوره شرکت کنید؟
فرم زیر را پر کنید. ما در اسرع وقت با شما تماس خواهیم گرفت.
